Chế độ chụp đêm của điện thoại chụp liên tục nhiều khung trong một đến vài giây rồi ghép lại, nên cảnh phố đèn và hoàng hôn muộn ra sáng, ít nhiễu dù cầm tay. Muốn đẹp: giữ máy thật yên đến khi máy báo xong, chụp lúc trời còn chút xanh thay vì đêm đen, và kéo bớt độ sáng để đêm vẫn ra đêm. Đặt máy lên chân máy, nhiều điện thoại sẽ tự kéo dài thời gian và cho ảnh sạch hơn rõ.
Chế độ đêm làm gì bên trong
Khi trời tối, một khung hình ngắn của điện thoại rất nhiễu. Một khung dài thì nhoè vì tay rung. Chế độ đêm giải quyết bằng cách chụp nhiều khung ngắn vừa phải, căn chỉnh chúng theo chi tiết, rồi cộng lại. Nhiễu ngẫu nhiên giữa các khung triệt tiêu nhau, tín hiệu thật cộng dồn. Máy còn dùng vài khung ngắn hơn để giữ vùng đèn không cháy.
Thời gian chụp do máy quyết, dựa vào độ tối và độ rung nó đo được. Cầm tay thường một đến vài giây; khi nhận ra máy đặt cố định, nhiều điện thoại cho kéo dài tới mười mấy giây, có máy tới khoảng 30 giây. Trên một số máy, mình có thể kéo thanh thời gian để chọn dài hơn hoặc tắt hẳn.
Thời điểm vàng: chưa phải đêm
Ảnh phố đèn đẹp nhất hiếm khi chụp lúc trời đen kịt. Thời điểm hợp nhất là giờ xanh, khoảng sau khi mặt trời lặn một lúc, khi đèn đường, đèn nhà đã bật mà trời vẫn còn màu xanh sâu. Lúc đó:
- Độ sáng của trời và của đèn gần nhau, dải tương phản thấp, máy không phải gồng.
- Bầu trời có màu, không thành mảng đen hay nâu đục.
- Các mái nhà, đường núi, dáng đồi còn tách khỏi nền trời.
Ở vĩ độ Việt Nam, khoảng thời gian này ngắn hơn ở châu Âu và đổi theo mùa; bài giờ vàng, giờ xanh trong mục ánh sáng nói kỹ cách tính. Thực tế: có mặt trước khi mặt trời lặn, chụp liên tục từ lúc đèn bật cho tới khi trời tối hẳn, rồi chọn tấm hay nhất.
Hoàng hôn muộn
Sau khi mặt trời lặn, ráng màu ở chân trời phía tây có thể còn rực thêm một lúc rồi nhạt dần. Chế độ đêm cho phép chụp tiếp những phút cuối này với nhiều chi tiết ở vùng đất tối. Nhưng cẩn thận: máy có xu hướng làm sáng quá, biến hoàng hôn muộn thành ảnh chiều tà sáng sủa không còn không khí.
Đừng để đêm thành ngày
Lỗi dễ thấy nhất của ảnh chế độ đêm là quá sáng: trời đen thành xám, bóng tối biến mất, đèn đường lẫn vào nền. Trông "rõ" nhưng không giống cảnh mình thấy.
- Chạm vào vùng đèn sáng vừa (một ô cửa sổ, một dãy đèn đường) rồi kéo bù sáng xuống một hai nấc.
- Giữ lại các vùng đen: góc trời, mặt nước không có đèn, núi xa. Chúng làm đèn nổi bật.
- Khi chỉnh, nếu ảnh vẫn sáng quá, kéo điểm đen và bóng tối xuống trước khi chỉnh màu.
Giữ máy yên khi chụp đêm cầm tay
Chế độ đêm tha thứ cho rung tay khá nhiều, nhưng không phải vô hạn. Khi máy hiện đếm ngược hoặc vòng tiến trình, giữ yên tới khi nó báo xong:
- Hai khuỷu tay ép sát người, thở ra rồi bấm.
- Tựa tay hoặc tựa điện thoại vào lan can, cột, bờ tường.
- Dùng nút âm lượng để bấm thay vì chạm màn hình, đỡ lắc máy.
- Đừng hạ máy xuống ngay khi vừa bấm; đó là lúc nhiều ảnh bị nhoè nhất.
Khi có chân máy
Đặt điện thoại lên chân máy mini, dùng hẹn giờ 3 giây. Nhiều máy tự nhận biết và cho thời gian dài hơn hẳn, ảnh sạch nhiễu và nét hơn. Đây là cách đơn giản nhất để nâng chất lượng ảnh phố đèn bằng điện thoại.
Cảnh hợp và không hợp với chế độ đêm
| Cảnh | Hợp hay không | Ghi chú |
|---|---|---|
| Phố cổ lên đèn nhìn từ trên cao | Rất hợp | Chụp giờ xanh, giữ trời xanh |
| Cầu, bờ sông có đèn phản chiếu | Rất hợp | Mặt nước có sóng thì phản chiếu thành vệt |
| Thị trấn núi nhìn từ đèo lúc chập tối | Hợp | Dừng xe ở chỗ an toàn có lề rộng |
| Hoàng hôn muộn trên hồ, biển | Hợp, cẩn thận quá sáng | Giảm bù sáng |
| Đường có xe chạy | Một phần | Xe có thể thành bóng ma hoặc vệt đứt; chế độ vệt sáng hợp hơn |
| Người đi lại đông | Kém | Người thành bóng mờ |
| Trời sao, Ngân Hà | Có thể, cần chân máy | Ảnh để xem; kỹ thuật ảnh sao thật ở mục ảnh đêm |
Đèn, loá và màu
Đốm loá và "bóng ma đèn"
Nguồn sáng mạnh trong khung đêm hay tạo đốm loá: một chấm sáng đối xứng ở phía bên kia khung. Nguyên nhân là phản xạ trong ống kính và tấm kính che camera. Lau sạch ống kính, tháo ốp lưng có kính bảo vệ camera rẻ tiền, và đổi góc một chút thường giảm được.
Màu đèn hỗn hợp
Phố đêm có đèn vàng natri, đèn LED trắng, biển đèn nhiều màu. Máy tự động hay kéo hết về trung tính làm phố mất ấm. Nếu máy cho chỉnh cân bằng trắng trong chế độ đêm, thử khoảng 4.000–4.500 K làm điểm khởi đầu; hoặc chỉnh nhiệt độ màu sau khi chụp.
Sai thường gặp
| Sai | Biểu hiện | Cách sửa |
|---|---|---|
| Hạ máy trước khi máy chụp xong | Ảnh nhoè, đèn thành vệt | Giữ yên tới khi vòng tiến trình kết thúc |
| Để máy làm sáng tự do | Đêm như chiều, trời xám | Giảm bù sáng, giữ vùng đen |
| Chụp lúc trời tối hẳn | Trời đen phẳng, hình khối mất | Có mặt sớm, chụp trong giờ xanh |
| Ống kính bẩn | Đèn có quầng sương mờ | Lau ống kính trước khi chụp |
| Dùng ống tele lúc tối | Mềm, nhiễu, máy tự đổi ống | Dùng ống chính |
Thử ngay lần tới
- Tra giờ mặt trời lặn ở nơi mình đến, đặt báo thức trước đó 20 phút để kịp tới chỗ đứng.
- Chụp cùng một cảnh phố mỗi năm phút từ lúc đèn bật tới khi trời tối hẳn. Xếp cạnh nhau để thấy thời điểm đẹp nhất.
- Ở mỗi cảnh, chụp một tấm để máy tự động và một tấm kéo bù sáng xuống một nấc.
- Bỏ chân máy mini vào túi; đặt điện thoại lên lan can với hẹn giờ 3 giây và xem máy cho kéo thời gian dài tới đâu.
- Lau ống kính và tháo ốp có kính camera kém chất lượng trước khi chụp đêm.
Câu hỏi thường gặp
Chế độ chụp đêm trên điện thoại hoạt động thế nào?
Máy chụp liên tục nhiều khung trong một đến vài giây, căn chỉnh rồi cộng lại để giảm nhiễu và làm sáng cảnh tối. Vài khung ngắn được dùng để giữ đèn không bị cháy. Vì vậy cần giữ máy yên cho tới khi máy báo chụp xong.
Vì sao ảnh chế độ đêm sáng như ban ngày?
Phần mềm cố làm cảnh dễ nhìn nên kéo sáng mạnh, khiến trời đêm thành xám và mất không khí. Chạm vào vùng đèn rồi kéo bù sáng xuống, hoặc kéo bóng tối xuống khi chỉnh, sẽ giữ được cảm giác đêm.
Chụp phố đèn lúc mấy giờ đẹp nhất?
Đẹp nhất thường là trong giờ xanh, khoảng sau khi mặt trời lặn một lúc, khi đèn đã bật mà trời vẫn còn màu xanh. Thời lượng ở Việt Nam khá ngắn và thay đổi theo mùa, nên có mặt trước giờ lặn và chụp liên tục.
Có cần chân máy khi dùng chế độ đêm không?
Không bắt buộc, chế độ đêm được thiết kế cho cầm tay. Nhưng đặt máy lên chân máy, nhiều điện thoại sẽ cho thời gian dài hơn và ảnh sạch, nét hơn hẳn. Chân máy mini là món đáng mang nhất nếu hay chụp cảnh tối.
Vì sao ảnh đêm có đốm sáng lạ?
Đó là loá do ánh sáng phản xạ trong ống kính hoặc kính bảo vệ camera, thường xuất hiện đối xứng với nguồn đèn mạnh. Lau sạch ống kính, tháo ốp có kính camera kém chất lượng và đổi góc chụp một chút sẽ giảm.