Chụp panorama bằng điện thoại đẹp khi giữ ba điều: xoay máy quanh chính điện thoại (không xoay cả người theo vòng rộng), quét đều tay theo vạch dẫn, và tránh vật ở gần cùng vật chuyển động. Quét ngang hợp với dãy núi, bờ biển, thung lũng dài; quét dọc hợp với thác cao, vách núi, hàng cây sát mặt. Muốn ít méo, đừng quét quá rộng và giữ đường chân trời trên vạch giữa.
Panorama điện thoại hoạt động thế nào
Khi bấm chụp và quét, điện thoại chụp liên tục rất nhiều khung hẹp rồi ghép chúng lại theo những chi tiết trùng nhau. Máy dùng con quay hồi chuyển để biết mình đang xoay bao nhiêu, và hiện mũi tên hoặc vạch để giữ máy đi thẳng. Kết quả là một ảnh dài, có khi rộng gần một vòng tròn.
Vì là ghép, mọi thứ thay đổi giữa các khung đều để lại dấu: người đi qua bị cắt đôi, sóng nước thành đường gãy, mây di chuyển nhanh thành vệt lặp. Hiểu cơ chế này là biết vì sao ảnh panorama hỏng.
Xoay quanh điện thoại, không quanh người
Lỗi phổ biến nhất là đứng yên rồi xoay cả thân người, khiến điện thoại đi một vòng cung rộng bằng tay duỗi. Khi đó điểm nhìn liên tục dịch chuyển, vật ở gần lệch so với vật ở xa giữa các khung (gọi là thị sai), và phần mềm không ghép khớp được: hàng rào gãy khúc, cành cây xuất hiện hai lần.
- Giữ khuỷu tay sát thân, xoay ở cổ tay hoặc xoay cả người mà giữ điện thoại gần trục xoay.
- Lý tưởng nhất là xoay quanh tâm ống kính. Dân chụp máy ảnh gọi đó là điểm không thị sai (thường bị gọi nhầm là "điểm nodal"). Với điện thoại cầm tay, chỉ cần ống kính nằm gần trục xoay là đủ.
- Có chân máy mini với đầu xoay, đặt điện thoại sao cho ống kính nằm ngay trên trục đứng sẽ cho kết quả sạch nhất.
Cảnh toàn xa (núi cách vài cây số) ít bị thị sai, nên cầm tay hơi lệch vẫn ổn. Cảnh có vật gần (lan can, cây, đá) thì cần cẩn thận hơn nhiều.
Quét ngang: dãy núi, bờ biển, thung lũng
Cách làm
- Cầm điện thoại dọc (đứng) khi quét ngang. Mỗi khung cao hơn nên ảnh cuối có nhiều trời và đất hơn, đỡ bị dải mỏng như băng giấy.
- Đứng vững, chân rộng bằng vai, hướng người về giữa cảnh.
- Xoay về điểm bắt đầu, bấm chụp, quét đều theo mũi tên. Giữ mũi tên nằm trên vạch giữa.
- Dừng sớm khi đã đủ cảnh; không cần quét hết vòng máy cho phép.
Rộng bao nhiêu là vừa
Panorama càng rộng, đường chân trời càng dễ cong và các vật ở hai đầu càng bị kéo giãn. Với phần lớn cảnh phong cảnh, quét khoảng 120–180 độ là đủ đẹp. Quét gần một vòng thường chỉ hợp khi đứng giữa một vùng trống đều mọi phía như đỉnh đồi trọc hoặc giữa đầm phá.
Quét dọc: thác cao, vách núi, rừng cây
Khi cảnh quá cao để vừa khung, ống siêu rộng thường giải quyết được, nhưng ống này làm đường thẳng đứng ngả vào nhau và rìa ảnh mềm. Panorama dọc là lựa chọn khác:
- Cầm điện thoại ngang (nằm), mở chế độ panorama, quét từ dưới lên.
- Có máy cho xoay chiều mũi tên bằng cách chạm vào nó; có máy tự nhận khi mình cầm ngang.
- Bắt đầu từ chân thác hoặc mặt nước, quét chậm lên đỉnh và thêm một chút trời.
Panorama dọc cũng làm vật ở trên bị kéo nhỏ lại theo phối cảnh, nên đừng quét quá cao lên đỉnh đầu. Chụp thác thì đứng xa, ở chỗ an toàn có lối đi, không trèo lên đá rêu để lấy góc.
Cảnh nào đáng làm panorama
Không phải cảnh rộng nào cũng cần panorama. Một tấm ống siêu rộng thường đủ cho cảnh có tiền cảnh gần. Panorama đáng làm khi:
- Cảnh trải dài mà chủ thể nằm ở xa: một dãy núi chạy suốt chân trời, một vịnh có nhiều đảo đá, một khúc sông uốn lượn dưới thung lũng. Ống siêu rộng sẽ làm những thứ đó nhỏ lại, còn panorama ở ống chính giữ được kích thước và chi tiết.
- Cần nhiều chi tiết để in: ghép nhiều khung từ ống chính cho ảnh có số điểm ảnh lớn hơn một tấm đơn.
- Cảnh có nhịp lặp theo chiều ngang: hàng cây ven đê, dãy thuyền neo, những lớp đồi thấp.
Ngược lại, cảnh chỉ có một điểm nhấn ở giữa và hai bên trống trơn thì panorama chỉ làm loãng ảnh. Cắt hẹp lại thường mạnh hơn.
Những thứ làm hỏng panorama và cách tránh
| Lỗi | Nguyên nhân | Cách tránh |
|---|---|---|
| Chân trời cong lượn sóng | Máy lên xuống khi quét | Giữ mũi tên trên vạch, quét chậm hơn |
| Vật gần gãy khúc, lặp đôi | Thị sai do xoay vòng rộng | Xoay quanh điện thoại, tránh vật gần |
| Người, xe bị cắt đôi, kéo dài | Di chuyển khi đang quét | Chờ khoảng trống hoặc quét ngược chiều người đi |
| Dải sáng tối vằn vện | Máy đo sáng lại giữa chừng | Khoá sáng trước khi bắt đầu, đo vào vùng sáng vừa |
| Một đầu cháy trắng | Quét qua hướng mặt trời | Tránh đưa mặt trời vào panorama; hoặc chụp lúc mặt trời đã lặn |
| Sóng, mây thành vệt lặp | Chuyển động nhanh | Quét nhanh hơn một chút ở vùng có sóng, hoặc chọn hôm lặng |
| Ảnh mềm, nhiễu | Thiếu sáng, máy chụp nhanh nhiều khung | Chụp panorama khi trời còn sáng |
Mặt trời và panorama
Panorama rộng gần như chắc chắn quét qua cả vùng ngược sáng lẫn vùng thuận sáng. Hai đầu chênh sáng rất lớn, phần mềm không xử lý được như HDR thường. Giờ tốt cho panorama là khi ánh sáng đều: buổi sáng có mây mỏng, trời râm, hoặc giờ xanh khi mặt trời đã lặn mà trời còn sáng đều.
Panorama nhìn trên điện thoại khác in ra
Ảnh panorama trên màn hình điện thoại nhỏ xíu, phải phóng to mới thấy. Muốn ảnh có ích:
- Cắt bớt cho tỉ lệ vừa phải (khoảng 2:1 tới 3:1) nếu định đăng mạng xã hội; dải quá dài thành sợi chỉ trong bảng tin.
- Panorama rất dài hợp để in dài treo tường hoặc xem trên máy tính, màn hình lớn.
- Kiểm tra kỹ chỗ nối: phóng to dọc đường chân trời và những vật có đường thẳng.
Ghép panorama từ nhiều ảnh rời bằng phần mềm là kỹ thuật khác, cho chất lượng cao hơn; ảnh Ngân Hà vòm cũng là chuyện khác. Bài này chỉ nói chế độ panorama có sẵn trên điện thoại.
Thử ngay lần tới
- Ở nhà hoặc ngoài ban công, tập quét panorama với khuỷu tay sát người, rồi tập lại với tay duỗi thẳng xoay vòng rộng. So hai ảnh ở những vật gần.
- Trước khi quét, chạm khoá sáng vào vùng có độ sáng trung bình của cảnh.
- Cầm điện thoại đứng khi quét ngang; cầm ngang khi quét dọc.
- Giới hạn khoảng quét ở 120–180 độ cho lần đầu; chỉ quét rộng hơn khi cảnh đều mọi phía.
- Chọn giờ ánh sáng đều, tránh đưa mặt trời còn cao vào khung.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao ảnh panorama điện thoại bị méo, cong?
Chân trời cong khi máy lên xuống trong lúc quét hoặc khi quét quá rộng. Vật bị gãy khúc hay lặp đôi khi xoay theo vòng tay rộng gây thị sai. Giữ mũi tên trên vạch dẫn, xoay quanh điện thoại và quét vừa phải sẽ giảm méo rõ.
Chụp panorama dọc trên điện thoại thế nào?
Cầm điện thoại nằm ngang, mở chế độ panorama và quét từ dưới lên. Một số máy cần chạm vào mũi tên để đổi chiều. Cách này hợp với thác cao, vách núi, cây cao mà ống siêu rộng làm ngả hình.
Nên cầm điện thoại dọc hay ngang khi chụp panorama ngang?
Nên cầm dọc khi quét ngang. Mỗi khung cao hơn nên ảnh ghép cuối cùng có nhiều trời và đất hơn, không bị thành dải hẹp như băng giấy.
Vì sao panorama có người bị cắt đôi?
Panorama được ghép từ nhiều khung chụp liên tiếp, người đi qua trong lúc quét sẽ xuất hiện ở các vị trí khác nhau và bị cắt, kéo dài hoặc lặp lại. Chờ lúc vắng hoặc quét theo hướng ngược chiều người đi để giảm lỗi.
Có nên chụp panorama hoàng hôn không?
Được, nhưng nên chụp sau khi mặt trời đã lặn hoặc khi mặt trời nằm sau mây. Lúc mặt trời còn chói, một đầu ảnh cháy trắng, đầu kia tối, phần mềm panorama không cân được như HDR thường.