Chen chỗ chờ hoàng hôn: chân máy, tầm nhìn và phép lịch sự ở điểm đông

Ở điểm ngắm hoàng hôn, bình minh đông người, phép lịch sự cơ bản là: ai đến trước đứng trước nhưng không chiếm chỗ cho người vắng mặt, chân máy dựng gọn và không chắn tầm nhìn người khác, không đứng chắn ngang khung hình của người đang chụp, tắt đèn pin chói và đèn flash khi trời tối, và nhường chỗ sau khi đã chụp xong. Cảnh đẹp ấy là của chung; một tấm ảnh không đáng để làm hỏng buổi chiều của hàng chục người.

Vì sao điểm ngắm đông dễ sinh va chạm

Một điểm ngắm hoàng hôn nổi tiếng có khi chỉ có vài mét bờ đá, một khúc lan can, một mỏm đồi nhìn ra đúng hướng. Mặt trời chỉ ở vị trí đẹp trong vài chục phút. Hàng chục người cùng muốn đứng ở cùng một chỗ, trong cùng một khoảng thời gian ngắn. Người chụp ảnh với chân máy chiếm chỗ hơn người ngắm bằng mắt. Người quay phim muốn yên lặng, người đi nhóm muốn trò chuyện. Không có luật thành văn nào, chỉ có sự ý tứ.

Cũng cần nhớ rằng không phải ai ở đó cũng đến để chụp ảnh. Có cặp vợ chồng già ra ngồi ngắm mặt trời lặn như mọi chiều, có gia đình dắt con nhỏ, có người địa phương đi tập thể dục. Người cầm máy ảnh to không vì thế mà có quyền ưu tiên. Thực tế ngược lại: vì thiết bị của mình chiếm chỗ hơn, mình càng phải gọn gàng hơn.

Chân máy: dụng cụ, không phải hàng rào

Chân máy mở rộng ba chân chiếm một vòng tròn đường kính hơn một mét. Ở chỗ chật, đó là chỗ đứng của hai, ba người.

• Thu gọn chân: mở góc chân hẹp hơn khi đứng ở hàng đông, chỉ đủ vững.
• Không để chân máy chìa ra lối đi, cầu thang, mép lối mòn — người khác vấp ngã là chuyện thật.
• Một người một chân máy. Dựng hai, ba chân máy với nhiều góc là chiếm chỗ của người khác.
• Không đặt chân máy giữ chỗ rồi đi đâu đó một tiếng. Chân máy không có người là chỗ trống.
• Hạ chiều cao nếu đứng hàng trước, để người phía sau còn nhìn qua được.

Ở những nơi quá chật, cân nhắc bỏ chân máy, chụp cầm tay với ISO cao hơn một chút. Hoàng hôn còn đủ sáng để làm vậy trong phần lớn thời gian.

Đến trước, đứng trước — nhưng có giới hạn

Quy ước chung ở hầu hết các điểm ngắm là ai đến trước có quyền chọn chỗ trước. Nhưng:

• Không giữ chỗ cho cả nhóm năm, bảy người chưa tới.
• Không trải bạt, đặt túi chiếm một mảng lớn.
• Không chen vào trước người đã đứng đó, kể cả khi họ ngắm bằng mắt chứ không chụp.
• Không đứng chắn ngay trước ống kính của người đã dựng máy từ trước.

Người đến sau có quyền ngắm như người đến trước. Nếu bạn đã chiếm chỗ đẹp suốt một tiếng, chụp đủ rồi, hãy lùi ra để người khác vào vài phút.

Đi theo đoàn chụp ảnh

Các nhóm đi chụp, tour ảnh thường đến đông và cùng lúc, mỗi người một chân máy. Người dẫn đoàn nên cho cả nhóm dựng máy thành một hàng gọn ở một bên, chừa lối và chừa chỗ cho khách lẻ, thay vì toả ra chiếm hết mép đồi. Nếu đoàn đông hơn chỗ, chia lượt: nhóm này chụp giờ vàng, nhóm kia chụp giờ xanh. Một đoàn hai mươi chân máy chiếm trọn một điểm ngắm là hình ảnh khiến người địa phương và khách khác ngán ngẩm giới chụp ảnh.

Đừng đi ngang khung hình

Ở điểm đông, mọi máy ảnh chĩa về cùng một hướng. Bước ra phía trước — ra mép đá, xuống bãi cát, lên mỏm đồi — là bước vào khung hình của tất cả mọi người.

• Muốn ra phía trước chụp ảnh người, nhìn sau lưng xem có ai đang dựng máy không, hỏi một câu.
• Nếu cần đi qua, đi nhanh, cúi thấp, và đi phía sau hàng máy.
• Chụp ảnh nhóm, ảnh cá nhân ở vị trí "đắc địa" nhất vài phút rồi nhường; đừng tạo dáng nửa tiếng ngay đúng lúc mặt trời chạm chân trời.
• Gậy tự sướng giơ cao ở hàng trước là thứ chắn tầm nhìn khó chịu nhất.

Đèn và tiếng ồn khi trời tối

Khoảnh khắc sau hoàng hôn — giờ xanh — và trước bình minh là lúc trời tối dần hoặc chưa sáng. Đèn trở thành vấn đề:

Với người chụp phơi sáng dài lúc giờ xanh, một tia đèn pin quét qua có thể làm hỏng cả tấm ảnh 30 giây. Với người ngắm bằng mắt, một tia đèn trắng làm mất mười, mười lăm phút mắt đã quen tối.

Loa, đạo cụ và những thứ gây ồn

Ở điểm đông người, mọi thiết bị gây ồn hay chiếm không gian đều ảnh hưởng người xung quanh: loa bluetooth, máy phun khói, pháo sáng, bóng bay. Nhiều điểm ngắm có quy định riêng; đọc biển và nội quy. Nguyên tắc chung: nếu một thứ khiến hàng chục người phải nghe, phải nhìn, phải tránh, hãy để nó ở nhà.

Khi có va chạm

Có người đứng chắn, có người chen ngang, có người rọi đèn. Phản ứng gay gắt ở chỗ chật, gần mép đá, lúc trời tối dễ thành chuyện lớn. Vài cách xử lý:

• Nói nhẹ, cụ thể: "Anh chị lùi giúp một chút, máy em đang chụp" hiệu quả hơn mọi lời trách.
• Nếu không được, dời máy sang chỗ khác. Không ảnh nào đáng để cãi nhau.
• Không chụp ảnh người gây khó chịu để đăng lên mạng bêu riếu.
• Báo người quản lý điểm đến nếu có hành vi nguy hiểm.

Tránh đám đông ngay từ đầu

Cách lịch sự nhất với điểm đông là… đừng đến lúc đông nhất. Vài cách:

• Đi ngày thường thay cuối tuần, mùa thấp điểm thay mùa cao điểm.
• Chọn bình minh thay hoàng hôn — điểm ngắm bình minh thường vắng hơn hẳn.
• Đi bộ thêm vài trăm mét dọc sườn đồi, bờ biển, thường sẽ có góc khác ít người.
• Dùng bản đồ địa hình, ảnh vệ tinh tìm điểm nhìn cùng hướng nhưng ít người biết, miễn là hợp pháp và an toàn.

Thử ngay lần tới

1. Đến điểm ngắm, dựng chân máy với góc chân hẹp, không chìa ra lối đi.
2. Bật đèn đầu chế độ đỏ, giảm sáng màn hình trước khi trời tối.
3. Trước khi bước lên phía trước, quay lại nhìn xem có ai đang chụp không.
4. Chụp xong cảnh đẹp nhất, lùi ra để người khác vào chỗ của bạn.
5. Lần tới, thử đi điểm đó vào buổi bình minh ngày thường và so sự khác biệt.