Săn mây miền Trung: Bạch Mã, Bà Nà, Măng Đen theo đúng mùa từng nơi

Săn mây ở miền Trung khác hẳn Tây Bắc: núi gần biển nên mây hình thành nhanh và đổi nhanh, mùa mưa của dải ven biển lệch về khoảng tháng 9 – 12, còn Măng Đen trên cao nguyên lại theo mùa mưa Tây Nguyên khoảng tháng 5 – 11. Bạch Mã (Huế) và Bà Nà (Đà Nẵng) cho cảnh mây vờn đỉnh và biển mây nhìn ra phía đồng bằng, biển; Măng Đen (nay thuộc Quảng Ngãi) cho sương rừng thông và mặt hồ những sáng trời quang. Đọc đúng mùa của từng nơi là điều kiện đầu tiên.

Miền Trung: hai chế độ mưa trong cùng một vùng

Dải ven biển từ Huế tới Khánh Hoà có mùa mưa lệch so với cả nước, mưa dồn khoảng tháng 9 – 12, khi gió mùa đông bắc gặp dãy Trường Sơn và các đợt bão, áp thấp. Trong khi đó vùng cao nguyên phía tây (như Măng Đen, Kon Tum cũ) theo chế độ Tây Nguyên: mưa khoảng tháng 5 – 11, khô khoảng tháng 12 – 4.

Hệ quả cho người săn mây:

• Cùng một tháng 10, Bạch Mã có thể mưa dầm liên tục trong khi Măng Đen đã sang cuối mùa mưa, sáng trời quang dần, sương đẹp.
• Cùng một tháng 6, dải ven biển nắng nóng, có gió tây khô nóng, còn Măng Đen đang mưa chiều.
• Năm nào cũng có lệch, và bão có thể đến bất cứ lúc nào trong mùa. Luôn xem dự báo trước khi lên núi.

Bạch Mã: núi mưa nhiều ngay sau lưng Huế

Vườn quốc gia Bạch Mã nằm giữa Huế và Đà Nẵng, đỉnh cao khoảng 1.450 m, cách biển không xa. Núi đón gió ẩm từ biển nên là một trong những nơi mưa nhiều nhất nước, mây phủ đỉnh rất thường xuyên. Đây vừa là lợi thế (dễ có mây) vừa là thách thức (dễ đứng trong mây cả ngày).

Cảnh đặc trưng

• Từ khu vực đỉnh (Vọng Hải Đài), những buổi trời mở có thể thấy mây nằm dưới chân, phía xa là đầm phá và biển.
• Mây vờn qua rừng nhiệt đới, luồn qua các thung lũng suối.
• Dấu vết các biệt thự nghỉ mát xây từ thời Pháp, nay phần lớn đổ nát, ẩn trong rừng và sương.

Khi nào đi

Mùa mưa ven biển (khoảng tháng 9 – 12) mưa lớn, đường lên đỉnh có thể bị hạn chế, tầm nhìn kém, có lúc đóng cửa vì an toàn. Những tháng ngoài mùa mưa lớn thường dễ có buổi sáng mở, nhưng mây vẫn hay kéo lên vào trưa chiều. Kiểm tra thông báo của vườn quốc gia trước khi đi; đi đúng tuyến đường, đúng giờ được phép, không vào khu bảo vệ nghiêm ngặt.

Bà Nà: núi có khu nghỉ trên đỉnh

Bà Nà, phía tây Đà Nẵng, đỉnh cao gần 1.500 m, cũng là nơi người Pháp xây khu nghỉ mát từ đầu thế kỷ 20. Ngày nay khu vực đỉnh là một khu du lịch lớn, đi lên chủ yếu bằng cáp treo.

Cảnh đặc trưng

• Mây trôi ngang qua cáp treo và các công trình trên đỉnh; nhiều hôm mây dày tới mức chỉ thấy vài mét.
• Những lúc mây tách, thấy rừng núi phía dưới và có khi thấy cả đồng bằng, biển Đà Nẵng.

Lưu ý riêng

Vì là khu du lịch có giờ mở cửa, khung giờ bình minh thường không lên được nếu không ở lại trên đỉnh. Kiểm tra giờ hoạt động và quy định của khu du lịch. Cảnh mây ở đây phần lớn là mây vờn quanh đỉnh và công trình, ít khi là biển mây nhìn từ trên xuống lúc rạng sáng. Đây là nơi hợp với người muốn thấy mây mà không leo núi, chấp nhận đông người.

Măng Đen: rừng thông và sương trên cao nguyên

Măng Đen (trước thuộc tỉnh Kon Tum, nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi) là một vùng cao nguyên nhỏ, độ cao khoảng 1.000–1.200 m, nhiều rừng thông, hồ và thác. Khí hậu mát quanh năm, nhiều người ví với Đà Lạt.

Cảnh đặc trưng

• Sương mỏng trôi qua rừng thông buổi sớm, tia nắng xuyên sương.
• Sương mặt hồ những sáng lặng gió.
• Từ các đồi cao xung quanh, đôi khi có mây thấp nằm trong thung lũng.

Khi nào đi

Mùa mưa (khoảng tháng 5 – 11) nhiều ẩm, nhiều buổi sương, nhưng cũng mưa nhiều và đường rừng trơn. Đầu mùa khô (khoảng tháng 12 – 1), đêm lạnh, trời trong, sương bức xạ trên hồ và thung lũng dễ gặp. Đường đèo lên Măng Đen dài, quanh co: đi ban ngày, tránh đi đêm trong mưa.

Bảng so sánh ba vùng

Những điểm khác ở miền Trung

Ngoài ba nơi trên, miền Trung có thêm những chỗ mây đẹp đáng biết, nhắc ngắn:

• Đèo Hải Vân: mây hay phủ đỉnh đèo, nhất là mùa đông khi gió mùa đông bắc bị chặn lại. Dừng xe chỉ ở chỗ có lề rộng, điểm dừng chính thức.
• Bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng): mây phủ đỉnh nhìn từ thành phố, và bình minh trên biển từ các khúc cua cao.
• Vùng núi phía tây Quảng Ngãi, Gia Lai: nhiều đèo có mây vờn trong mùa mưa.

An toàn khi săn mây ở miền Trung

• Mùa mưa bão, đường núi có thể sạt lở. Theo dõi tin bão, áp thấp, mưa lớn; hoãn chuyến khi có cảnh báo.
• Suối trong rừng lên nhanh sau mưa ở thượng nguồn. Không lội suối khi nước đục, chảy xiết.
• Rừng nhiệt đới có vắt, côn trùng; mặc quần dài, mang thuốc chống côn trùng.
• Vườn quốc gia có khu bảo vệ nghiêm ngặt: không đi ngoài tuyến đã mở.

Thử ngay lần tới

1. Trước khi lên kế hoạch, xác định nơi mình đến theo chế độ mưa nào: ven biển Trung Bộ hay Tây Nguyên.
2. Kiểm tra thông báo mở cửa, giờ hoạt động của vườn quốc gia hoặc khu du lịch ngay hôm trước.
3. Với Bạch Mã, chuẩn bị tinh thần đứng trong mây; mang áo mưa, bọc máy chống nước.
4. Với Măng Đen, chọn đầu mùa khô cho sương hồ, đặt báo thức để có mặt bờ hồ trước bình minh 30 phút.
5. Theo dõi bản tin bão và mưa lớn của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn quốc gia trong suốt chuyến đi.